Blog

Sosténdonos emocionalmente durante o confinamento

Na anterior entrada falaba sobre a estrutura necesaria para manternos “en pé” neste retiro obrigado ao que nos invita esta nova situación. Están sendo días que nos enfrontan á realidade de que non controlamos tanto como pensabamos. A situación manda, e da nosa relación con ela dependerá a nosa estabilidade emocional e física.

Retomando a metáfora do post anterior, é un bo momento para revisar e axustar a estrutura que establecemos inicialmente, xa que o fundamental dunha estrutura é que sexa flexible e adaptable. Así, é importante observar cales das rutinas/rituais que establecemos están a ser viables e descartar aquelas para as que non atopei tempo, ou ben se me están facendo moi costa arriba. Trátase de que axude, non de que esixa: non pasa nada por non producir, máis que facer sen máis quizais a situación está a invitarnos a observar como facemos o que facemos.

A atención é un ingrediente fundamental para poñer conciencia. É algo que vén de serie con nós, non temos que aprender a atender, é algo que facemos de maneira natural. Sempre temos a atención nalgún punto, ben na zona interna – as sensacións que se dan de pel para dentro –, ben na zona externa – a información do afora que nos chega a través dos sentidos –, ou ben na zona intermedia – todos os fenómenos mentais, pensamentos, recordos, fantasías, catástrofes… –.

Unha práctica posible é que, ao longo do día, cando nos lembremos, paremos a darnos conta de en que lugar teño a miña atención: pícame aquí, teño fame, teño as costas tensas, escoito aos paxaros, aos veciños, que ben ule esa comida!, como estarán meus pais?, que pasará co traballo?…

Por un instante acompaño á miña atención no seu paseo dun sitio a outro e doume conta á vez dalgo que se mantén: a miña respiración, a sensación do aire que entra e sae, sentida no abdome, nas fosas nasáis, no peito…– calquera lugar do teu corpo pode servir como lugar de referencia, onde mellor e máis clara a sintas, estará ben –. A esta sensación volvo unha e outra vez coa miña atención coma se fose unha áncora que me da unha toma de terra mentres vou observando a miña atención.

É posible que as emocións ocupen estes días moita parte da nosa atención. Coas emocións pasa unha cousa habitualmente que é que veñen mesturadas unhas con outras e ás veces a etiqueta coa que referirnos a elas non é clara. Podo saber que me pasa algo, mais non sei o que.

Ante esta indefinición é posible que tendamos a poñelas en segundo plano, pensar que non é para tanto, que xa pasará, ou que non nos apeteza pararnos con elas.

Así estamos obviando a información que nos veñen a dar, xa que as emocións están aí para indicarnos algo sobre a nosa adaptación ao ambiente: ben que é importante que nos protexamos – medo –; que nos sentimos invadidos e é importante poñer un límite – enfado –; que precisamos parar e dixerir a perda de algo ou alguén – tristeza –; que ese ambiente nos “recarga as pilas”– alegría –; ou que esa relación nos nutre – afectos –.

Ante o sentimento de vulnerabilidade física ou emocional, é importante non fuxir del, non esforzarse en controlar a emoción ou evitala senón seguir actuando con ela. Quizais poida servirche imaxinar que, como adultx que es, “colles da man” a esa vulnerabilidade, medo, angustia, ansiedade, nervios… como se fora un neno ou unha nena pequena. Podes parar un momento a localizar o lugar onde sintes mellor a respiración e botar a áncora da que falabamos antes – lembra, calquera lugar onde a sintas ben servirá – e, contemplando a existencia diso que “non sei ben que é”, camiñades xuntxs, firme e centrando a túa atención na respiración, sen deixarte arrastrar polos envites da emoción que só busca que a atendas. Poñer as mans no peito e no abdome pode axudar a que sintas mellor a túa respiración.

Lembra que o feito de que non saibas o que che pasa, non lle atopes a etiqueta ou non entendas porque estás así, non supón que non estea a pasar algo no teu interior. Ás emocións non lle falan ao teu intelecto, maniféstanse no teu corpo e este ten unha inmensa sabedoría.

Non está demais lembrar a etimoloxía da palabra emoción, provén de e-movere: moverse cara afora. As emocións teñen unha dirección e porán toda a súa enerxía en pasar, en atravesar e saír; veñen coa intención de darche información, son aliadas.

Por isto, se sentes algunha emoción, aténdea, está pasando, é/está presente e é agora o momento. Na medida do posible aténdete, respira e dálle tempo a que te atravese, porque isto tamén pasará.

Estruturándonos para un confinamento a medio/longo prazo

Estes días estamos a vivir nuns momentos incertos, inesperados e case que propios da ciencia ficción. O descoñecido asusta, e cando a maneira habitual xa non serve atopámonos algo “no aire”, sen lugar onde nos agarrar para sentirnos firmes e segurxs.

Despois do período inicial onde cada persoa aportou a través das redes sociais innumerables recursos e suxerencias para realizar durante este confinamento, chega o momento de recopilar, seleccionar e ordenar. A planificación é importante para poder soster esta circunstancia especial o tempo que sexa preciso e despois de que pase o efecto de novidade.

A estrutura é algo que nos sostén, igual que a columna vertebral no noso corpo, a rutina e os hábitos saudábeis funcionan como aquelo firme, constante e seguro onde nos podemos apoiar para manternos estables.

O noso sustento básico, que neste sistema capitalista repousa na capacidade de ingresar cartos para atender ás nosas necesidades fundamentais, é outro pilar básico no que nos apoiamos. Nestes intres moitxs de nós estamos á espera de saber como o Estado atenderá as situacións particulares de cada un/ha, que se ven alteradas polo estado de alarma decretado a raíz da pandemia do coronavirus. Recurrir ás informacións oficiais e contrastar as dúbidas cos profesionais do campo – xestorías, asesorías – pódenos axudar para facernos unha idea real da situación na que cada un/unha se atopa.

Máis aló do que non está nas nosas mans, temos por diante unha oportunidade para crear a nosa propia estrutura onde sosternos, respectando o noso propio ritmo e as prioridades que nós mesmxs establecemos.

Neste sentido propóñovos que vos sentedes e establezades unha rutina diaria por escrito, con horarios que distribúan o día, tendo en conta:

  • Respectar o horario de ir á cama e erguerte
  • Llevar a cabo os hábitos diarios: ducharte, vestirte – é tentador permanecer en pixama, mais aínda que sexa unha roupa cómoda, é importante que te cambies en función da tarefa a realizar –.
  • Atender á túa alimentación
  • Manterte ocupadx: se traballas e podes seguir facéndoo, ocúpate diso; senon busca unha actividade diaria que se repita – eu collín como propósito escribir algo todos os días –; se tes dependentes maiores ou pequenos na casa organizade entre todxs a rutina, ocupación non faltará; se tes algún hobbie establece pequenos propósitos: unha receita nova, facer ganchillo, aprender a tocar a guitarra, ler aquel libro que che agasallaron…
  • Contemplar diferentes espazos para a realización das actividades: por exemplo, traballo no despacho, ocio no salón, comida na cociña… Se non é posible para ti mudar de lugar por limitacións de espazo, podes acotar os tempos recollendo o material de traballo da mesa para preparala para comer, por exemplo.
  • Manterte activx: o máis limitante deste confinamente é a imposibilidade de sair e movernos no exterior. Movernos é fundamental para o noso corpo e a nosa mente. Non é preciso que te convirtas nun/ha deportista se non estabas afeitx, se é o teu caso, adiante, non o deixes e busca novas maneiras de realizar a túa actividade física. Mais senón, contempla outras maneiras de moverte: bailando, subindo e baixando escaleiras, dando paseos pola casa…
  • Contemplar sempre un momento para facer o que che gusta: é unha oportunidade única para facer todas esas cousas que “se tivera tempo…”, fai unha lista daquelo que non che costa esforzo e aproveita! É fundamental disfrutar os bos momentos, especialmente cando pasamos por dificultades.
  • Compartir os nosos sentimentos e estado de ánimo coas persoas queridas é importante e fundamental, non un extra: contacta telefónica ou telemáticamente con amigxs e familiares; antes que imaxinar como estarán, pregunta; comparte como estás ti. É normal, e sano, sentir incertidume, medo e aburrimento, atopa a túa canle para expresalo e comunicalo, verbalmente ou a través da creatividade – debuxa, toca un instrumento, canta, baila, escribe…– todo aquelo que axude a poñer fóra de nós o que está pasando por dentro é unha boa ferramenta para irnos liberando da ansiedade xerada por este confinamento forzoso.

Lembra que é a túa propia estrutura a que che vai soster mellor, por isto colle as suxerencias que che encaixen e dalles a túa forma particular, ninguén mellor ca ti coñece o que che senta ben.

Unha vez que a teñas comprométete con ela, contigo, e convirte a rutina en ritual, isto é, realiza os mesmos actos engadíndolle a atención e conciencia a aquelo que esteas facendo. Son momentos de tomar conciencia dos nosos recursos e poñelos en práctica pouquiño a pouco para poder sosternos no tempo, como individuos e como sociedade, todxs somos un neste intre.

Ánimo!

Cando acudir a terapia?

Hai momentos na vida nos que non temos respostas, incluso nos faltan as palabras para nomear que é o que nos ocorre.

Noutras ocasións, as circunstancias sitúannos en momentos difíciles: unha morte, a perda dun traballo, unha separación, un trastorno, un cambio vital… Ante todo isto, o noso corpo e mente dános sinais, síntomas, de que algo ocorre e que non podemos/queremos seguir así.

Cando aparecen na nosa vida algunha destas cuestións: ansiedade, problemas para durmir, falta de vitalidade, ideas repetitivas, emocionalidade desbordada, o “non me aturo” a min mesm@, a dificultade para tomar decisións… – entre outras – de modo que non nos permiten desenvolvernos de forma satisfactoria, é o momento de pensar en pedir axuda psicolóxica.

Igual que cando rompemos unha perna acudimos ao médico para que nos axude a pasar ese trance, o sufrimento psicolóxico pode ser acompañado por profesionais que procuran un camiño cara o autoapoio.

Este é o camiño que podes comezar en Alento, un espazo persoal, confidencial e de exploración. Un lugar de coidado onde pararse, respirar e contactar co que, aquí e agora, está presente e frea o acceso á túa parte saudable. Cada sesión é unha oportunidade para darte conta de aquilo que te nutre, asumindo a capacidad de resposta ante a túa propia vida.